Laatste nieuws

Oxxio Zakelijk, energie voor alle ondernemers!

Speciaal voor de kleinzakelijke markt is er Oxxio Zakelijk. Scherpe energietarieven voor de kleine tot middelgrote ondernemers. Altijd groene stroom en gas voor een lage prijs op de zaak. Ook krijg je als je nu overstapt 1.500 kWh groene stroom gratis!

Oxxio is uitgeroepen tot winnaar van de MKB Best Choice Award. Oxxio is de beste keus voor ondernemers omdat Oxxio diverse mogelijkheden biedt om het energieverbruik te verminderen. >>>

Atoomstroom en de ontwikkelingen in Japan
maandag, 14 maart 2011 02:28
Update 1: maandag 14-3, 9:00 (zie onder)
Update 2: dinsdag 15-3, 23:19 (zie onder)
Update 3: woensdag 16-3, 23:40 (zie onder)
<a href="https://lh5.googleusercontent.com/-RlOeRUWnQSo/TX1XNTpiBNI/AAAAAAAAIkc/FsX61NyuLk8/s1600/foksuk.jpg"
imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;">image Met ingehouden adem volgen wij sinds vrijdagmiddag de ontwikkelingen in Japan. Ongeloof en medeleven zijn de belangrijkste emoties bij het steeds weer zien van de beelden van de aardbeving en de daarop volgende tsunami. Maar de situatie rondom de kernreactoren in Fukushima Dai-ichi hebben onze speciale interesse.

De gebeurtenissen bij de reactoren in Japan hebben natuurlijk een negatieve invloed op het imago van kernenergie. Mijn stemming dit weekend varieerde dan ook van 'we kunnen de boel wel opdoeken' (zaterdagmorgen) tot 'het gaat allemaal wel goedkomen' (zondagavond). Het leek me in ieder geval gepast de jubelende Atoomstroom Google Adwords campagne voorlopig uit te zetten.

Bemoedigend genoeg bleven desondanks de aanmeldingen en offerteaanvragen dit weekend gewoon binnenlopen. We vonden bovendien geen opzeggingen in de inbox en waren er welgeteld twee kritische mailtjes van niet-klanten die hun ongenoegen uiten dat wij een lans breken voor kernenergie.

Bij het volgen van de ontwikkelingen in Japan is het moeilijk om objectieve en accurate informatie te vinden. Op nieuwssites en Twitter word je letterlijk overspoeld met geruchten, halve waarheden en verouderde informatie. Hieronder een zeer korte beschrijving van wat er gebeurd is en wat links naar informatiebronnen.

Afgelopen vrijdag is Japan getroffen door een aardbeving van 8.9 (9.0 wordt ook genoemd) op de schaal van Richter, één van de zwaarste aardbevingen in de laatste 100 jaar. Direct daarop zijn alle kerncentrales in het getroffen gebied uitgeschakeld. Dat wil zeggen, de 'hoofdreactie' van de centrale is stopgezet. Dit proces is naar behoren verlopen.

Een uitgeschakelde reactor dient direct na uitschakelen nog een paar dagen actief -met pompen- gekoeld te worden omdat de kern nog zo'n 3% van de warmte afgeeft die ze bij vollast genereert. Als er geen elektriciteit is worden die pompen aangedreven met dieselgeneratoren. Na een paar dagen hoeft er niet meer actief gekoeld te worden.

image Die dieselgeneratoren werkten prima het eerste uur. Niets aan de hand dus. Toen werd de centrale Fukushima Dai-ichi (6 reactoren), die aan de zee ligt, getroffen door een Tsunami-golf die veel krachtiger was dan waar de centrale voor ontworpen is. Alle dieselgeneratoren (ook de reserve-exemplaren) zijn door de golf onklaar geraakt. Hierdoor werd de kern niet meer actief gekoeld.

Als de kern niet gekoeld wordt, wordt het koelwater te heet en verdampt. De druk in het binnenste van de centrale wordt daardoor steeds hoger. Om die reden moest men af en toe letterlijk 'stoom afblazen', in afwachting van nieuwe dieselgeneratoren. Dat 'stoom afblazen' heeft twee nadelige effecten: Ten eerste komt er steeds minder water rondom de kern, waardoor deze heter wordt. Ten tweede kan de stoom -door de hitte- ontleed zijn in waterstof en zuurstof. Dit laatste is een explosief mengsel (dat men overigens zelf thuis kan maken met een glas water en een batterij). Bij het afblazen van de stoom kan er radioactiviteit met de stoom uit de reactor mee naar buiten komen, maar dit gaat om kortlevende elementen.

image In unit #1 was de situatie als eerste kritiek. De kern werd steeds heter. Bovendien had de 'ontlede stoom' zich boven in het reactorgebouw verzameld en is daar tot ontploffing gekomen (met zo'n mengsel hoef je maar een lichtknop om te zetten). Deze explosie heeft het reactorvat niet beschadigd. De situatie in unit #1 lijkt nu stabiel. Er zijn dieselgeneratoren operationeel om te koelen, en het tekort aan water is aangevuld met zeewater. De centrale is daarmee voorgoed onbruikbaar, maar deze zou sowieso volgende maand uit bedrijf worden genomen. Zondagmorgen werd bekend dat zich in unit #3 een vergelijkbaar probleem voordoet. Ook daar wordt met zeewater de afgeblazen stoom aangevuld. De situatie lijkt nu (zondagavond laat) zorgelijk maar stabiel. In het reactorgebouw hangt echter waarschijnlijk een zelfde explosief waterstof-zuurstof mengsel. Dit kan gemakkelijk ontploffen.

Op dit moment lijkt de situatie, zeker vergeleken bij wat er zich in de rest van Japan afspeelt, redelijk goed af te lopen. Er is wel iemand overleden na de explosie in reactor #1 en er zijn enkele gewonden. Er is sprake van een te hoge dosis straling bij sommige medewerkers van de centrale, maar dit hoeft niet tot blijvende gevolgen te leiden. De hoeveelheid straling die in de omgeving is gekomen is laag.

Update maandag 14-3 9:00
Het reactorgebouw van reactor #3 is om dezelfde reden geëxplodeerd als reactor #1. De explosie was veel krachtiger, maar het reactorvat is nog in tact. Deze explosie lijkt er echter voor gezorgd te hebben dat nu de koeling in reactor #2 is uitgevallen. Hier valt dus nóg een waterstofexplosie te verwachten.
Update dinsdag 15-3 23:19
Maandagavond 24:00 leek de situatie rondom de Fukushima reactoren zich te stabiliseren. In de nacht namen de ontwikkelingen echter (weer) een onverwachte wending. Ditmaal explodeert reactor #2, met een nóg krachtiger waterstofexplosie dan bij de reactoren #1 en #3. Deze explosie beschadigt niet alleen het reactorvat (hoe erg is vooralsnog onduidelijk), maar zorgt ook voor een brand in reactor #4. Deze reactor was buiten bedrijf. De brand vond plaats rondom het 'zwembad' (de 'spent fuel pool') waar de gebruikte brandstof in wordt bewaard. Omdat de afgewerkte brandstof nog steeds warmte afgeeft moet dat zwembad worden gekoeld. De brand heeft (ook!) deze koeling onklaar gemaakt. Hierdoor is naar nu wordt gemeld het 'zwembad' drooggekookt en zijn mogelijk oude brandstofstaven in brand gevlogen. Dit zal radioactiviteit in de lucht brengen. Het is zaak het 'zwembad' zo snel mogelijk weer te vullen. Probleem: dit bevindt zich op 10 meter hoogte! Zie de afbeelding hieronder...
Er is nu sprake van bijvullen van het zwembad vanuit een helikopter. De saga is dus nog niet ten einde (iets dat ik tot nu toe al wel meerdere malen gedacht had...).
De reactoren lijken in ieder geval stabiel. Maar de ontwikkelingen hebben tot nu toe steeds zo'n verrassende wending genomen dat ik niets meer durf aan te nemen.  
Update woensdag 16-3 23:40
Alles waarvan gezegd werd 'dit is erg onwaarschijnlijk' lijkt zich toch te voltrekken. Niemand had drie dagen geleden gedacht dat de 'spent fuel pools' (SFPs) nog wel voor de grootste problemen zouden zorgen. Inmiddels is duidelijk dat zowel bij reactor #3 en bij reactor #4 deze 'zwembaden' droogkoken. Ook warmen de SFPs van unit #5 en #6 op. Als er geen water in staat kan er brand ontstaan kunnen grote hoeveelheden radioactiviteit vrijkomen. Dit maakt bijvullen en blussen weer extra gevaarlijk. Het laatste nieuws is dat er weer elektriciteit is (gunstig om de nog werkende koelpompen weer aan te kunnen zetten) en en soort blusvoertuig om de SFPs bij te kunnen vullen. Wie heeft dat trouwens bedacht, die SFPs op 10 meter hoogte? En waarom staan de brandstofelementen zo dicht bij elkaar dat er een reactie kan optreden bij droogvallen? Volgens mij is hier niet nagedacht.
Inmiddels trek ik onderstaande tekst ("Wat gebeurt er als....optreedt") in twijfel. tot nu toe is het iedere dag weer een gradatie erger geworden. Ik sluit de dag af met de hoop dat we het ergste gehad hebben, maar met de verwachting dat het morgen weer erger is. 
----einde updates
Wat gebeurt er als men de centrales niet onder controle houdt en er een z.g. 'melt-down' optreedt? Zelfs in dat geval zijn er geen Chernobyl-achtige taferelen te verwachten. De Fukushima centrales zijn -hoewel oud- veel robuuster ontworpen dan de Russische reactoren in Chernobyl, en hebben voor het geval van een melt-down en soort betonnen opvangbak voor de gesmolten kern, waardoor er in een 'worst case' scenario geen grote hoeveelheden schadelijke stoffen in het milieu hoeven te komen. Zie ook NRC: "Er dreigt hoe dan ook geen kernramp in Japan".

Zijn wij er door de gebeurtenissen in Japan minder van overtuigd dat kernenergie een goed idee is? Nee. Door het mediageweld is het soms misschien moeilijk de zaken in perspectief te blijven zien. Maar voor ons snel groeiend elektriciteitsverbruik zijn alle energiebronnen die we tot onze beschikking hebben voorlopig hard nodig. En geen enkele vorm van energieopwekking is zonder nadelen. Kernenergie is vergeleken bij de alternatieven een relatief schone, veilige en kosteneffectieve manier van energieopwekking. Bovendien zit er in kerntechnologie nog een groot ontwikkelingspotentieel. Doorgaan dus, met het ontwikkelen daarvan!

We blijven dit natuurlijk op de voet volgen. Hieronder een paar bronnen als u dit ook wilt doen: